राजविराज नगरपालिका

विकिपिडिया बठेइ
Jump to navigation Jump to search

राजविराज
शहर
Rajbiraj
शहरोऽ प्रसिद्ध त्रिभुवन चोक (अच्याल गजेन्द्र चोक)
शहरोऽ प्रसिद्ध त्रिभुवन चोक (अच्याल गजेन्द्र चोक)
राजविराज नगरोऽ नक्सा
राजविराज नगरोऽ नक्सा
देश नेपाल
विकास क्षेत्रहरूपूर्वाञ्चल
अञ्चलसगरमाथा
जिल्लासप्तरी
वार्ड सङ्ख्या१६
Government
 • मेयरशम्भु प्रसाद यादव[१] (राजपा)
 • उप-मेयरसाधना झा (राजपा)
Area
 • Total५५.६४ km (२१.४८ sq mi)
Elevation
७६ m (२४९ ft)
Population
(वि.सं. २०६८ अन्सारअ)
 • Total६९,८०३[२][३][४]
Time zoneUTC+५:४५ (नेपाल को प्रमाणिक समय)
पोस्टल कोड
५४६००
Area code(s)०३१
Websiterajbirajmun.gov.np

नेपालोऽ पैल्लो शहरी योजना गरिबर बसालियाऽ सप्तरी जिल्लाऽ सदरमुकाम राजविराज तराई को सप्पै है पैल्लो रे अधिराज्योऽ चौथो ठुलो नगरपालिका हो। वि.सं. १९९४ तिर सप्तकोशी नदी ले पुरना सदरमुकाम हनुमाननगर लाइ कटानि अद्द पस्या पाछा सदरमुकाम अर्खि ठउर साद्दाइ उपयुक्त जग्गाइ खोजि हुन पसि। तत्कालीन बडाहाकिम प्रकाश शमशेर जबरा ले उपयुक्त ठउर खोजिबर शहर बसौनेइ जिम्मेवारी ख्याति प्राप्त इन्जिनियर डिल्लीजङ्ग थापा लाई सौँपिराइथ्यो। उन ले आफुनो जमिनन्दारि मौजा रयाऽ जोलहरी मलेठ गाउँ नजिकै का राजपुर मौजा मी सदरमुकाम बसौन्या पक्का अर्यो। तै बगत सुन्दर शहराऽ रूप मी प्रसिद्धि पायाऽ भारत जयपुराऽ नक्शा बमोजिम शहरी योजना गरिबर वि.सं.१९९८ मी राजविराज शहर बसाइयो।[५] येइ नगरपालिका मी ऐल सम्म १२ जना प्रमुख तथा उप-प्रमुखअन होइसकीर्याहान्। नगरपालिकाऽ पैल्ला प्रमुख यमुनानन्द मिश्र रे उप प्रमुख गुणानन्द चौधरी हुन्।

इतिहास रे विकास[सम्पादनस्रोत सम्पादन]

वर्तमान राजविराजाऽ पूर्वी भाग मी पड्ड्या भलुवाही खोलाऽ नजिक लामु इतिहास बोक्याऽ राजदेवी भगवत्याऽ मन्दिर बठेइ राजविराज नाउँ रयाऽ विभिन्न कितापअन मी उल्लेख छ।[६] राजदेवी भगवती लाइ सेन राजाऽ इष्टदेवी माणिन्छ। राजदेवी मन्दिर याँ अवस्थित हुनु हो कारण याँ सेन राजाअनैऽ कचहरी गद्देरइ ठउर, दरवार, किल्ला रनु हो।[स्रोत आवश्यक] शहर विकास खिलाइ चायिन्या आधारअन भयाऽ हुनाले २०१६ साल मी राजविराज लाइ नगरपालिका घोषणा गरियाऽ थ्यो। नगरपालिकाऽ पूर्व मी खाँड़ो खोला, पश्चिम मी जमुनी मधेपुरा, उत्तर मी मलेठ रे दक्षिण मी बोरिया गाविस छन्। योजनाबद्ध किसम ले व्यवस्थित राजबिराज छाँटोइ व्यवसायिक रूप मी ऐतिर बड़िबर २०१० साल तिर पूर्वी नेपालाऽ तराई रे पहाड़ी जिल्लाऽ व्यापारिक केन्द्राऽ रूप मी विकसित भयो। नगरपालिका मी ऐतिहासिक राजदेवी, दुर्गा भगवती, वागेश्वरी भगवती, हनुमान, रामजानकी, राधाकृष्ण, विष्णु, बैष्णवी काली, महादेव लगायताऽ मठ मन्दिर तथा मुस्लिम समुदायोऽ जामे मस्जिद रे जैन धर्मावलम्ब्याऽ मन्दिरअन छन्।[७]

जनसंख्या[सम्पादनस्रोत सम्पादन]

नगरपालिका मी बामन, क्षेत्री, थारू, हरिजन, यादव, मुस्लिम, जैन, मारबाडी, दास, डुम, मण्डल, देव, साह, हलखोर जाति को बसोबास छ। हिन्दु, मुस्लिम, जैन, बुद्ध धर्म माण्ण्या आपस मी मिलिबर बसिर्याहान्। हर धर्मावलम्बीइन को आफुना-आफुना रीतिरिवाज तथा काजवार रे कला-संस्कृति छ। कामकाजाऽ रूप मी नेपाली भाषा प्रयोग अद्द्या अर्या लै येइ ठउर बर्ती अरिबर मैथिली भाषा बोलिन्छे। वि.सं. २०६८ का जनगणना अन्सारअ १९ हजार ६ सय ८४ पुरूष रे १८ हजार ५४ महिला गरिबर ३७ हजार ७ सय ३८ जनसंख्या रयाऽ नगरपालिका मी ७ हजार ७ सय ४३ घर संख्या रयाऽ छ। [८]

शैक्षिक संस्थाअन[सम्पादनस्रोत सम्पादन]

राजविराज नगरपालिका मी बिभिन्न शैक्षिक संस्थाअन रैर्याहान्। याँ को सबै है पुरानु कलेज महेन्द्र विन्देश्वरी कलेज हो जै ले त्रिभुवन विश्वविद्यालय बठेइ सम्बन्धन प्राप्त गरिराइछ।

  • क्यालिबर इन्टरनेसनल कलेज
  • मोडेल सेकेन्डरी स्कूल, राजविराज-०४,राजदेवी टोल
  • राजविराज मोडेल क्याम्पस
  • जानकी उच्च मा.वि.
  • महेन्द्र बिन्देशवरी बहुमुखी क्याम्पस(त्रि.वि.)
  • साई कृष्णा मेडिकल कलेज तथा अस्पताल
  • छिन्नमस्ता उच्च मा.वि.
  • नया रोज पब्लिक स्कुल
  • माँ सरस्वति इंग्लिश स्कुल
  • धर्मराज इंग्लिश स्कुल
  • सृजना उच्च मा.वि. (मिसन कलेज)
  • क्षितिज एजुकेशनल फाउंडेशन
  • युनिक एजुकेशनल एकेडेमी,राजविराज-०७
  • जगदम्बा टेक्निकल इन्स्टिच्युट
  • छिन्नमस्ता कलेज
  • सफ्टेक कलेज अफ कम्प्युटर इन्जिनीयरिंग कलेज
  • पिस जोन मोडेल स्कूल,राजविराज
  • ह्याप्पील्यान्ड उच्च मा.वि.


सन्दर्भअन[सम्पादनस्रोत सम्पादन]

  1. "राजविराजमा राजपाको रोमाञ्चक जीत", Online Khabar, अन्तिम पहुँच २०१७-१०-०६ 
  2. "National Population and Housing Census 2011", National Planning Commission Secretariat, Central Bureau of Statistics (CBS), Government of Nepal, नोभेम्बर २०१२। 
  3. "New Structure of Nepal", MOFALD, Government of Nepal, मार्च २०१७। 
  4. "Details of Rural Municipal and Municipalities of Nepal", MOFALD, Government of Nepal, १३ सेप्टेम्बर २०१७। 
  5. https://www.spotlightnepal.com/2016/02/19/what-went-wrong-in-my-madhesh/
  6. Dāsa, Harikānta Lāla (२००३), Saptarī Jillākā pramukha sāṃskr̥tika sthalaharu: eka adhyayana : laghuanusandhānakārya (नेपालीमा), Nepāla Rājakīya Prajñā-Pratishṭhāna। 
  7. Today, News (१९ फाल्गुन २०७२, बुधबार २०:०४), "राजविराजको राजदेवी मन्दिरः जहाँ भक्तजनको भाकल पुरा हुने जनविश्वास", अन्तिम पहुँच २०१७-०९-०३ 
  8. "नेपाल जनगणना बि.स.२०६८", अन्तिम पहुँच नोभेम्बर २०१२ 

भाइरा कड़ियन[सम्पादनस्रोत सम्पादन]

यी लै हेर[सम्पादनस्रोत सम्पादन]