अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको रातो सूची

विकिपिडिया बठेइ
Jump to navigation Jump to search
अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको सङ्कटग्रस्त प्रजातिअनको रातो सूची
मुख्यालयFlag of the United Kingdom.svg संयुक्त अधिराज्य
सेवा क्षेत्र
विश्वव्यापी
आधिकारिक भाषा
अङरेजी
मूल सङ्गठन
अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ
मान्यतास्पिसिज सर्भाइभल कमिसन, बर्डलाइभ इन्टरनेसनल, संरक्षण अन्तर्राष्ट्रिय, नेचर सर्भ, बोटानिक गार्डेन्स कन्जरभेसन इन्टरनेसनल, रोयल बोटानिक गार्डेन्स, सिड्नी, टेक्सस ए एण्ड एम युनिभर्सिटी, रोमको स्यापिएञ्जा विश्वविद्यालय, जुलोजिकल सोसाइटी अफ लण्डन, वाइल्ड स्क्रिन
वेबसाइटwww.iucnredlist.org

सन् १९६४ माइ स्थापना भया सङ्कटग्रस्त प्रजातिअनको अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको रातो सूची, जैविक प्रजातिअनको विश्वव्यापी संरक्षण स्थितिको सम्बन्ध माइ विश्वको सब ह‌ै व्यापक सूची हो। येले हजारौँ प्रजाति रे उप-प्रजातिअनको लोपोन्मुख मूल्याङ्कन गद्द मापदण्डको प्रयोग अद्दछ। यी मापदण्डअन सप्पै प्रजाति रे संसारका सप्पै क्षेत्रअनसित सान्दर्भिक छन्। येको बलियो वैज्ञानिक आधारसित, अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको रातो सूची जैविक विविधताको स्थिति खिलाइ सब है अधिक प्राधिकृत सहयोगीको रूपमा मान्यता प्राप्त अर्‍या छ। क्षेत्रीय रातो सूचीको यक श्रृङ्खला देश अौर सङ्गठनले उत्पादन गर्दछ जसले यक राजनीतिक व्यवस्थापन एकाई भित्र प्रजातिअनको लोप जोखिमको आकलन अद्दछ।

अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको रातो सूचीले हजारौँ लोपोन्मुख प्रजाति र उप-प्रतिहरूको मूल्याङ्कन गद्द सटीक मापदण्डअनको तयार अद्दछ। यी मापदण्डअन सप्पै प्रजाति रे संसारका सप्पै क्षेत्रअन सित सान्दर्भिक छन्। यसको उदेश्य सार्वजनिक जनसमुदाय रे निति निर्माताअनको संरक्षणको मुद्दा तीब्रताका साथ व्यक्त गर्नुका साथ साथै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई प्रजातिअनको लोप हुन बठेइ बचाउनु लै हो। अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ (१९९६) का अनुसार, रातो सूचीको औपचारिक लक्ष्य निम्नलिखित छन्, (१) प्रजाति रे उप-प्रजातिहरूको विश्वव्यापी स्तर माइ स्थितिको वैज्ञानिक आधारभूत जानकारी प्रदान गर्नु, (२) सङ्कटग्रस्त विविधताको परिमाण रे महत्वमा ध्यान आकर्षित गर्न, (३) राष्ट्रिय रे अन्तर्राष्ट्रिय निति र निर्णय बनाउनु माइ प्रभाव पार्नु रे (४) जैविक विविधता संरक्षण खिलाइ कार्वाहीको मार्गदर्शन खिलाइ जानकारी प्रदान गर्नु हो।[१]

इतिहास[सम्पादनस्रोत सम्पादन]

विभिन्न समूहअन माइ प्रजातिअनको प्रतिशत      चिन्ताजनक प्रजाति,      लोपोन्मुख, वा       २००७ अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घद्वारा सूचीत असुरक्षित प्रजाति

१९६४ असुरक्षित वनस्पतिको रातो सूची[सम्पादनस्रोत सम्पादन]

सन् १९६४ को अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको रातो सूचीले पूर्व पुरानो मापदण्डको, रातो सूची मूल्याङ्कन प्रणालीको प्रयोग गर्‍या थ्यो।

श्रेणीअन[सम्पादनस्रोत सम्पादन]

संरक्षण स्थिति
Bufo periglenes, the Golden Toad, was last recorded on May 15, 1989
लोप भया
असुरक्षित
कम जोखिम

अन्य श्रेणीअन

सम्बन्धित शीर्षकअन

IUCN Red List category abbreviations (version 3.1, 2001)
NatureServe category abbreviations

प्रजातिअन नौ समूहअन माइ अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको रातो सूचीद्वारा वर्गीकृत गरिन्छ।[२] जो मापदण्ड मार्फत निर्दिष्ट छन् जस्तै गिरावटको दर, जनसङ्ख्याको आकार, भौगोलिक वितरणको क्षेत्र, रे जनसङ्ख्या रे वितरण खण्डको डिग्री माइ पर्दछन्।


  • लोप – हराया रे कहिल्यै देखा नपर्ने प्रजातिअन।


  • वन बठेइ लोप भया – केवल कैद माइ बाँच्न सक्ने, मूल वासस्थान बठेइ बाहिर, पूर्ण सर्वेक्षण पछा अनुमानित।


  • गम्भीर रूप माइ लोपप्राय – यक विशेष रे अत्यन्तै लोपप्राय अवस्था माइ


  • लोपोन्मुख – वन माइ लोपको उच्च जोखिम माइ


  • असुरक्षित – ५ रातो सूचीको मापदण्ड मध्ये यक माइ भेटिए माइ रे अनप्राकृतिक (मानव-कारण) लोपको उच्च जोखिम माइ।


  • सङ्कटासन्न – निकट भविष्य माइ लोपको उच्च जोखिम माइ।


  • कम चासोका – निकट भविष्य माइ लोप नहुने।


  • तथ्याङ्कको कमी


  • निर्धारण नगरिया

(अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको सूची माइ), "असुरक्षित"

संस्करण[सम्पादनस्रोत सम्पादन]

प्रजातिको सङ्ख्या, अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको रातो सूची

अच्याल सम्म सन् १९९१ बठेइ विभिन्न संस्करणअन सार्वजनिक भया छन्, जस माइ निम्नलिखित पर्दछन्[३][४]

  • १.०अौँ संस्करण (१९९१)
  • २.०अौँ संस्करण (१९९२)
  • २.१अौँ संस्करण (१९९३)
  • २.२अौँ संस्करण (१९९४)
  • २.३अौँ संस्करण (१९९४)
  • ३.०अौँ संस्करण (१९९९)
  • ३.१अौँ संस्करण (२००१)
  • ४अौँ संस्करण (२०१५)

वनस्पतिको लागि, सन् १९९७ को सूची सब है महत्त्वपूर्ण स्रोत हो[५]

सन्दर्भ सामग्रीअन[सम्पादनस्रोत सम्पादन]

  1. स्रोत (संयुक्त बैठक जनावर रे बिरुवा समिति), (संयुक्त राज्य अमेरिका), ७–९ डिसेम्बर २०००, अभिगमन मिति नोभेम्बर १४, २०१२
  2. अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको रातो सूची श्रेणी रे मापदण्डको उपयोग खिलाइ दिशानिर्देश (PDF), १३अौँ संस्करण, अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ, मार्च २०१७, retrieved २०१८-०१-०४
  3. "सन् २००१ श्रेणी र मापदण्ड (३.१अौँ संस्करण)". अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ. Archived from the original on २७ जून २०१४. Retrieved २७ जनवरी २०१३. Cite uses deprecated parameter |deadurl= (help); Check date values in: |archivedate= (help)CS1 maint: unfit url (link)
  4. "ऐतिहासिक अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको रातो तथ्याङ्क रे सूची". Archived from the original on २७ जून २०१४. Retrieved ९ जून २०१६. Cite uses deprecated parameter |deadurl= (help); Check date values in: |accessdate=, |archivedate= (help)CS1 maint: unfit url (link)
  5. "हामीले कुन अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको सूची मान्ने?". बोटानिक गार्डेन्स अन्तर्राष्ट्रिय संरक्षण.

बाइल्ला सूत्रअन[सम्पादनस्रोत सम्पादन]