सद्य
 | |
| उद्भव स्थल | भारत |
|---|---|
| क्षेत्र या राज्य | केरल |
| और जानकारि | कामायन |
 Cookbook: सद्य  Media: सद्य | |
सद्य (Script error: The function "langx" does not exist.) केरलबठे उत्पत्ति भयाः भोजन हो। यो सबै मलयालीअनका कि महत्त्वपूर्ण मानिन्छ रे परम्परागत शाकाहारी परिकारअनको विविधताले बन्याः हन्छ। जो प्रायः दिनमी खानाका रूपमी केलाका पातमी पसकिन्छ।[१] सद्य प्रायः ओणम रे विषुजस्ता हिन्दू पर्वअनका अवसरमी परम्परागत भोजका रूपमी पसकिन्छ।[२] साथै जनम दिन, व्याः तथा अन्य विशेष अवसरअनमी लै येलाई खान्याः चलन छ।
व्युत्पत्ति
[सम्पादन | स्रोत सम्पादन]मलयालम शब्द सद्य(സദ്യ) संस्कृत शब्द सग्धि बठे व्युत्पन्न भयाः हो। जैले सामूहिक भोजलाई जनाउँछ।[३]
अवलोकन
[सम्पादन | स्रोत सम्पादन]
एक सामान्य सद्यमा एकै पटकको भोजनका रूपमा करिब २४–२८ परिकार बनाइन्छ।[४] केही अवस्थामी, जब यो आजी ठूलो हन्छ, अरनमुला वल्लमकली (वल्ला सद्य) का लागि तयार गरिने सद्यमी ६४ भन्दा बढी परिकार पनि समावेश हुन सक्छन्।[५] परम्परागत सद्य भोजनका क्रममा मानिसहरू भुइँमा बिछ्याइएका चकटीमा पलेटी मारेर बस्छन्।[६] भोजन चम्चा वा अन्य कटलरी प्रयोग नगरी दाहिने हातले खाने गरिन्छ।[६] खाना टिप्नका लागि औँलाहरूलाई डाडु जस्तो आकारमी मोडिन्छ।[६]
मुख्य परिकार साधारण उमालेको भात हो, जसलाई परिप्पु, साम्बार, रसम, पुलिस्सेरी लगायतका करी/कूट्टान् (കൂട്ടാന്) सँग परोसिन्छ। अन्य परिकारहरूमा कालान, अभियल, थोरन, ओलन, पचडी, किचडी, कूट्टुकारी, एरिस्सेरी, आँपको अचार, इन्जिपुली, मेझुक्कुपुरट्टी, कागतीको अचार, साथै पापड, प्लान्टेन चिप्स, शर्करा उप्पेरी, केरा, सादा दही र मही समावेश हुन्छन्।[५][७][८][९] मही सामान्यतया भोजनको अन्त्यतिर परोसिन्छ।[५] भोजनको अन्त्यमा परोसिने परम्परागत मिठाई पायसमका धेरै प्रकार हुन्छन्,[५] र प्रायः तीन वा सोभन्दा बढी प्रकारका पायसम परोसिने गरिन्छ। यसका केही प्रकारहरूमा पालाडा प्रदामन, अडा प्रदामन, परिप्पु प्रदामन, चक्का प्रदामन, गोथम्पु पायसम, पाल पायसम आदि पर्छन्। सबै विभिन्न करीहरू फरक–फरक तरकारीबाट बनाइन्छन् र प्रत्येकको आफ्नै विशिष्ट स्वाद हुन्छ। करीहरूको यो विविधताले समृद्धि र कल्याणको प्रतीकात्मक प्रतिनिधित्व गर्छ।
.jpg)
परिकारहरू केराको पातका विभिन्न स्थानमा परोसिन्छन्।[१०] उदाहरणका लागि, अचार केराको पातको माथिल्लो बायाँ कुनामा र केरा तल्लो बायाँ कुनामा राखिन्छ। यसले भोजन परोस्ने व्यक्तिहरूलाई थप परिकार दिनुपर्ने कि नपर्ने भन्ने कुरा सजिलै पहिचान गरी सेवा गर्न मद्दत गर्छ। प्रायः सबै परिकारहरूमा नरिवल प्रमुख सामग्रीका रूपमा प्रयोग हुन्छ, किनकि केरलमा यसको प्रशस्त उपलब्धता छ। केही परिकारमा नरिवलको दूध प्रयोग गरिन्छ भने नरिवलको तेल तारेर पकाउन प्रयोग गरिन्छ।
सद्यको परिकार सूचीमा स्थानीय परम्परा र सामग्रीको उपलब्धताका आधारमा क्षेत्रअनुसार भिन्नता पाइन्छ। परम्पराअनुसार केरल वा भारतको दक्षिणपश्चिमी तटमा पाइने स्थानीय तथा मौसमी तरकारीहरू प्रयोग गर्ने चलन भए पनि, अहिले परिकारहरूमा गाजर, भुइँकटहर र सिमीजस्ता तरकारीहरू समावेश गर्नु पनि सामान्य अभ्यास बनेको छ। परम्परागत रूपमा सद्यका परिकारहरूमा प्याज वा लसुन प्रयोग गरिँदैन। भोजनपछि प्रायः भेट्टिला मुरुक्कान्—चुन र सुपारीसँग तयार गरिएको पान—चपाउने चलन छ।[११] यसले भोजन पचाउन मद्दत गर्नुका साथै मुखको स्वाद लै ताजा बनाउँछ।[११]
तयारी
[सम्पादन | स्रोत सम्पादन]
सद्य सामान्यतया दिउँसोको भोजनका रूपमा परोसिन्छ,[१२] यद्यपि यसको हल्का संस्करण रातिको भोजनका रूपमा पनि परोसिन्छ। तयारी अघिल्लो रातिबाटै सुरु हुन्छ, र उत्सवको दिन बिहान दस बज्नुअघि नै सबै परिकारहरू तयार गरिसकिन्छन्। आजकल मानिसहरूलाई भुइँमा बसेर भोजन गर्न असुविधा हुने भएकाले सद्य प्रायः टेबलमा परोसिन्छ। सद्यका लागि आवश्यक परिकार तथा सामग्रीको व्यवस्था गुणस्तर सुनिश्चित गर्न निकै सावधानीपूर्वक र विस्तृत रूपमा गरिन्छ। सद्य तयार गर्न आगो बाल्नुअघि अग्निदेवको पूजा गरिन्छ। त्यसपछि पहिलो परिकार प्रज्वलित निलविलक्कु (परम्परागत धातुको दीप) अगाडि केराको पातमा गणपतिलाई अर्पणका रूपमी चढाइन्छ।
सद्यमा भोजन केराको पातमा परोसिन्छ।[५] भोजन समाप्त भएपछि केराको पात मोडेर बन्द गरिन्छ।[१३] केही परम्पराअनुसार भोजनपछि केराको पात आफूतर्फ मोड्नुले भोजनप्रति सन्तुष्टि जनाउँछ भने आफूबाट विपरीत दिशातर्फ मोड्नुले भोजनमा अझ सुधार गर्न सकिने सङ्केत दिन्छ।[१३] यद्यपि केराको पात कुन दिशातर्फ मोडिन्छ भन्ने कुराको अर्थ केरलका विभिन्न क्षेत्रअनुसार फरक-फरक हन सक्छ।[१४]
मध्य त्रावणकोर शैलीको सद्य सबैभन्दा अनुशासित रै परम्पराप्रति बढति प्रतिबद्ध माणिन्छ।[१५] परिकारहरू परोस्ने एउटा निश्चित क्रम हुन्छ, जसमा सामान्यतया सबैभन्दा पहिले चिप्स र अचार परोसिन्छ।[१०][९] यद्यपि केरलका विभिन्न क्षेत्रहरूमा स्थानीय रुचि र परम्पराअनुसार परिकार तयार गर्ने तथा परोस्ने शैली र विधि फरक–फरक अपनाइन्छ। अरनमुला वल्ला सद्य सबैभन्दा प्रसिद्ध सद्य हो, जसमा परम्परागत रूपमा ६४ भन्दा बढी परिकार परोसिन्छन्।<ref>"Sing out loud for a 64-dish sadya". The Times of India. 22 August 2015. Retrieved 20 September 2018.</ref
सन्दर्भ सामग्रीअन
[सम्पादन | स्रोत सम्पादन]- ↑ Kerala's Slow Food; The Indian banana leaf banquet that tastes like home by Shahnaz Habib AFAR March/ April 2014 page 49
- ↑ Iyer, Meenakshi (25 August 2018). "Onam 2018, here's why Sadya is the most balanced meal, full of nutritional value – more lifestyle". Hindustan Times. Archived from the original on 20 September 2018. Retrieved 20 September 2018. Archived 20 September 2018 at the Wayback Machine.
- ↑ "How Onasadya traditions differ across Kerala", The Hindu, 2016-09-09. (in en-IN)
- ↑ "Happy Onam 2020: 26 dishes in the Onam Sadhya feast, what they're called". Hindustan Times. Retrieved 26 June 2024.
- 1 2 3 4 5 "Happy Vishu 2017: Vishu Sadhya, Kerala's Grand New Year Feast". NDTV Food. 13 April 2017. Archived from the original on 20 September 2018. Retrieved 20 September 2018.
- 1 2 3 Vasu, S.S.L.; Kumar, R. (2017). Morning Glory Blossoms. Partridge Publishing Singapore. p. 21. ISBN 978-1-5437-4244-2. Retrieved 20 September 2018.
- ↑ Rai, J. Curry Cookbook – Keralan Cuisine – Jay Rai's Indian Kitchen: करी व्यंजनों. Springwood media. p. pt4-5. ISBN 978-1-4761-2308-0. Retrieved 20 September 2018.
- ↑ Brien, C.O. (2013). The Penguin Food Guide to India. Penguin Books Limited. p. pt422. ISBN 978-93-5118-575-8. Retrieved 20 September 2018.
- 1 2 Punit, 27 lip-smacking, vegetarian dishes to try during Kerala’s grandest feast (28 August 2015). "Quartz India". Quartz India. Retrieved 20 September 2018.
{{cite web}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link) CS1 maint: numeric names: authors list (link) - 1 2 उद्दरण त्रुटी: अवैध
<ref>चिनो; "Kannampilly 2003" नामको सन्दर्भका लागि कुनै पाठ प्रदान गरिएको छैन - 1 2 "Onam Sadya Items That Make the Traditional Recipe of Kerala Festival a Hit". India.com. 3 September 2017. Retrieved 20 September 2018.
- ↑ Basu, M. (2018). Masala: Indian Cooking for Modern Living. Bloomsbury Publishing. p. pt268. ISBN 978-1-4088-8687-8. Retrieved 20 September 2018.
- 1 2 "The festive feast". The Hans India. 11 September 2016. Retrieved 20 September 2018.
- ↑ Pillai, Pooja (14 September 2016). "God's Own Platter". The Indian Express. Retrieved 20 September 2018.
- ↑ N. Satyendran (2010-08-10). "Onam on a leaf". The Hindu. Retrieved 2016-09-14.