बिटकोइन

परिभाषा
[सम्पादन | स्रोत सम्पादन]बिटकोइन (अङरेजी: Bitcoin) एक विकेन्द्रीकृत पियर-टु-पियर नेटवर्क मा चल्ने पहिलो डिजिटल या इलेक्ट्रोनिक मुद्रा हो, जिमा कुनो मध्यस्थ, केन्द्रीय निकाय या क्लियरिङ हाउस को आवश्यकता नाइ हुन्छ। बिटकोइन एक इलेक्ट्रोनिक नगद हो, जेक्ला प्रयोगकर्ता इन्टरनेट मा वस्तु या सेवा किनबेच मा साधारण मुद्रा जस्तै प्रयोग कर सकन। बिटकोइन को सञ्चालन प्रक्रिया आ सफ्टवेयर ओपन सोर्स मा छै, जेक्ला यसको सोर्स कोड आ संरचना सबैले हेरन आ बुझन सकन।
जुन सुकै देश को मुद्रा सुन, चाँदी, बहुमूल्य पत्थर या विदेशी मुद्रा आ सेक्युरिटी हरु का आधार मा सुरक्षित रखिन जा छ [१] अर्थात् देश मा जति मुद्रा प्रचलन मा छै, उति बराबर को सुरक्षा नेपाल राष्ट्र बैंक राखन कर छ। तर बिटकोइन यस्तो इलेक्ट्रोनिक मुद्रा हो, जेक्कर कुनो भौतिक सुरक्षा नाइ हुन्छ, बल्की गणितीय प्रणाली यसको आधार हो।
वैधता
[सम्पादन | स्रोत सम्पादन]विदेशी विनिमय (नियमित गर्ने) ऐन, २०१९ (संशोधन सहित) आ विदेश मा लगानी मा रोक लगाउने ऐन, २०२१ अनुसार नेपाल मा क्रिप्टो मुद्रा विनिमय मुद्रा का रूप मा प्रयोग मा प्रतिबन्ध छै।[२]
इतिहास
[सम्पादन | स्रोत सम्पादन]सन् २००९ मा सातोसि नाकामोटो नाम का एक व्यक्ति या समूह ले यसको विकास करयो। सन् २००९ मा पहिलो ओपन सोर्स वालेट सार्वजनिक भया पछि यसको प्रयोग सुरु भया, आ सन् २०११ मे देखि यसको प्रयोग तेजी सँग बढन लाग्यो।
रोचक तथ्यहरु
[सम्पादन | स्रोत सम्पादन]- रहस्यमय सृष्टिकर्ता: बिटकोइन २००९ मा "सतोशी नाकामोटो" नाम का छद्म नाम प्रयोग करण वाला व्यक्ति या समूह द्वारा बनायो गयो। आज सम्म उन्को असली पहिचान अज्ञात छै।
- विकेन्द्रीकरण: बिटकोइन विकेन्द्रीकृत नेटवर्क मा चल्छ, जेक्कर मतलब हो कि कुनो एक निकाय या सरकार ले इस्ला नियन्त्रण नाइ कर सकै।
- ब्लकचेन प्रविधि: बिटकोइन ब्लकचेन आधारित प्रणाली हो। यो एक साझा आ वितरित लेखा प्रणाली हो, जिमा अन्य क्रिप्टोकरन्सी हरु पनि समावेश हो सकन।
- सीमित आपूर्ति: बिटकोइन को अधिकतम आपूर्ति २१ मिलियन छै, जेक्कर कारण इस्को मूल्य मा प्रभाव परै छ।
- हराएको बिटकोइन: पासवर्ड बिर्सिन या हार्डवेयर खराब भयन कारण धेरै बिटकोइन स्थायी रूप मा हराय गयाछन।
- पर्यावरणीय चिन्ता: बिटकोइन माइनिङ मा धेरै ऊर्जा खपत होन कारण पर्यावरणीय चिन्ता बढी रई छै।
- मूल्य अस्थिरता: बिटकोइन को मूल्य अत्यन्त अस्थिर छै, छोटो समय मा धेरै उतार-चढाव देखन मिलै छ।
- कानुनी चुनौतीहरु: विश्व भर का सरकार आ नियामक निकाय बिटकोइन आ अन्य क्रिप्टोकरन्सी लाई कसरी नियमन करन भन्ने मा काम कर रया छन।
सन्दर्भ सामग्री
[सम्पादन | स्रोत सम्पादन]- ↑ नेपाल राष्ट्र बँक ऐन, २०५९ दफा ५२
- ↑ nrb.org.np. 2024-12-15 https://www.nrb.org.np/contents/uploads/2022/02/Crypto_for_Financial_Literacy_Final.pdf.
{{cite web}}: Missing or empty|title=(help)
बाहिरी लिङ्क
[सम्पादन | स्रोत सम्पादन]- Bitcoin आधिकारिक वेबसाइट
- Bitcoin विकि
- Bitcoin इतिहास
- Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System, Satoshi Nakamoto द्वारा लिखित मूल शोधपत्र
- विश्व भर मा बिटकोइन को कानुनी स्थिति Archived 2014-02-02 at the Wayback Machine.
- Bitcoin वेबसाइट हरु